#MASKS4ALL - alles over zelf mondkapjes maken

Zelf mondkapjes maken: de beste patronen en tips!

Zelf mondkapjes maken is minder lastig dan het klinkt. We selecteerden de beste patronen en geven je advies over de keuze van materialen. We probeerden de mondkapjes zelf uit en geven je tips vanuit onze eigen ervaring. Het allerbelangrijkste: een mondneusmasker met extra ademruimte zorgt dat je het veel minder snel benauwd krijgt. 

Voordat je jouw eigen mondkapjes gaat maken:

  1. Je mondkapje is EXTRA bescherming. Dus vermijd drukte, was je handen en houd minimaal 1,5 meter afstand.
  2. Zorg dat je goed weet hoe je een mondkapje veilig gebruikt.
  3. Mondkapjes dragen veel prettiger als er wat ademruimte zit tussen de maskerstof en je gezicht. Let daarop bij het kiezen van een ontwerp.
Wat is het beste materiaal?
Er is allerlei onderzoek beschikbaar naar huishoudelijke materialen. Advies: gebruik een combinatie van katoen, keukenpapier en tissues. 
 
Informatie van de Rijksoverheid
Veelgestelde vragen over het gebruik van mondkapjes – hier vind je ook een eenvoudig patroon om zelf te maken. Dit is afkomstig van de Amerikaanse CDC.  Eerlijk gezegd hebben we wat twijfels bij de pasvorm. Hieronder geven we je nog diverse andere opties, verzameld uit binnen- en buitenland.

Goede keus: naai een gezichtsmasker dat goedgekeurd is voor de zorg

Een instructievideo voor een dubbellaags katoenen mondkapje. Dit zijn mondkapjes die op verzoek van de zorg gemaakt worden, en die zijn goedgekeurd door FOD Volksgezondheid (dat is de Belgische RIVM). Op de naaimachine makkelijk te maken. Eventueel lukt het ook met de hand. Hieronder vind je links naar diverse patronen die je kunt downloaden.

Goede keus: naai de HongKongMask van Dr Kwong, met vervangbaar filter

Het populaire HKMask uit Hongkong heeft ook een prettige pasvorm. Ook bij dit filter heb je wat ademruimte binnen het masker waardoor het fijn draagt. Op hun website vind je ook patronen en instructie in het Nederlands. Je draagt het met een vervangbaar filter naar keus. Bijvoorbeeld keukenpapier, tissue of een stuk stofzuigerzak. 

Naaipatronen en instructies

Ben je handig met de naaimachine, dan zijn er volop zelfmaakpatronen om aan de slag te gaan. Online vind je vele instructievideo’s en patronen. 

In België is vanuit de zorgsector een patroon verspreid voor een dubbellaags katoenen mondkapje, met ruimte voor een filter. Met de naaimachine makkelijk te maken. Eventueel lukt het ook met de hand. Je kunt een patroon en handleiding downloaden via de website maakjemondmasker.be. Een Nederlandse versie vind je op maakjemondkapje.nl.

Het Universitair Ziekenhuis Antwerpen verspreidde een model zonder opening voor een filter. Een vergelijkbaar patroon mét een opening voor een filter vind je op diymask.site uit Hongkong. Of download het patroon via knipmode.nl.

De beste keus voor stoffen

Een combinatie van katoen met zijde, chiffon of flannel lijkt kleine druppeltjes het meest efficiënt tegen te houden. De combinatie van materialen werkt volgens de onderzoekers goed omdat de stoffen de druppeltjes op twee verschillende manieren wegfilteren. Zorg dat de stoffen niet te dicht geweven zijn zodat je moeilijker ademhaalt, zegt een Belgische expert.

Vaak geadviseerd: twee lagen katoen met een extra tussenlaag van tissue, keukenpapier of een viscosedoekje uit de keuken. En let op: gebruik GEEN stofzuigerzakken!

Met vier lagen zijde – bijvoorbeeld met een gevouwen zijden sjaal – bereik je volgens het onderzoek een efficiëntie van bijna 80 procent.

Misschien wel belangrijker dan de stofkeus: zorg dat het mondkapje goed aansluit op je gezicht! Zelfs een kleine opening (1% van het totale oppervlak) kan de efficiëntie van het kapje tot 60% verminderen. 

Handige tips

Zorg altijd dat je schoon werkt, zeker als je voor anderen mondkapjes maakt. Was regelmatig je handen en draag eventueel een mondkapje.

Was de stof in de kookwas voordat je begint. Dat voorkomt onverwachte krimp als je je mondkapje na het dragen in de kookwas gooit. Houd ook rekening met hoge temperaturen bij het kiezen van de bandjes! De meeste elastieken kun je niet in de kookwas stoppen.

Als je binnen- en buitenkant van verschillende stofjes maakt, zul je je minder snel vergissen in gebruik.

Een strijkbout is wel heel handig.

Materiaal voor een neusbruggetje

De meeste mondkapjes die je in de winkel koopt, hebben een buigbaar stripje dat je om je neus buigt zodat het mondkapje beter aansluit. Dat kun je ook oplossen met huis-tuin-en-keukenmaterialen. Bijvoorbeeld:

  • De metalen strip uit snelhechters die je op kantoor gebruikt
  • In elkaar gevouwen stroken aluminiumfolie
  • Metaaldraad dat je in de tuin gebruikt
  • Pijpenragers (als ze slap zijn kun je er twee in elkaar draaien)

Als je de metalen strip vastnaait, wees dan voorzichtig met wassen in de wasmachine!

Onze tip: snelhechters, ze zijn ook te koop zonder mapje eromheen!

Materiaal voor de bandjes

Onze ervaring: rekbare bandjes zitten lekkerder en zijn makkelijker op te zetten. In veel patronen naai je de bevestigingsbandjes aan het mondkapje vast. Dat betekent dat je materiaal moet gebruiken dat niet teveel krimpt in een hete was. Of was het vooraf al een keer op hoge temperatuur. Met losse bandjes heb je meer mogelijkheden. Ongeveer 45 cm lengte aan elke kant is meer dan genoeg.

  • Elastiek (check of het heet gewassen kan worden)
  • Biaisband of lange veters (niet rekbaar).
  • Zpagetti tricot
  • Goedkoop, simpel en prima: repen van een t-shirt (2 cm breed). Rek ze een paar keer flink op en het worden een soort elastische ‘veters’. 

Ben je snel benauwd? Overweeg dan deze 'sjaal' met filter

Het Duitse Urbandoo ontwikkelde een fijnstoffiltersjaal voor mensen met allergieën. Niet gecertificeerd dus, maar (minstens) vergelijkbaar met een niet-medisch mondkapje. Het is een dubbellaags sjaal met een laag filterstof ertussen. Je trekt hem strak om je hoofd met een koordje met stopper, en aan de onderkant stop je hem in je trui of kraag. Het grote voordeel: je hebt heel veel ademruimte, omdat de sjaal voorlangs je hals valt. 

Ze zijn niet goedkoop, maar (eigen ervaring) heel prettig om te dragen. Nog wel een issue: je kunt ze niet dagelijks wassen omdat de filterlaag daar niet tegen bestand is, maar strijken op stand 1 (80-100 graden) kan wel.

Het is een variant waar we geen patroon van hebben, maar een zelfmaakversie lijkt redelijk goed te doen. Ga wat proberen, gebruik het Belgische model voor het gedeelte over je gezicht en breidt dat verder uit zodat het om je hoofd en ruim langs je hals valt. Je mist dan wel details als het siliconenlaagje op je neus dat de sjaal op zijn plek houdt, maar het is het proberen waard – gebruik bijvoorbeeld vlieseline of een andere non-woven stof als filter.

Zonder naaien: knip en vouw een mondmasker uit een oud t-shirt

Veel van de zelfgeknipte mondmaskers uit oude t-shirts hebben niet zo’n fijne pasvorm. Je trekt ze strak om ze goed te laten aansluiten, maar daardoor zitten ze vaak veel te dicht op je mond. Ook dit model maak je met alleen knippen en vouwen, maar het geeft relatief veel ruimte. Misschien kun je het zelf nog wat verbeteren, bijvoorbeeld met een neusstrip of een extra laag keukenpapier.

Zonder naaien: vouw een mondkapje van een sjaal en twee elastiekjes

Een mondkapje waarvoor je alleen maar hoeft te vouwen. Gebruik een sjaal, een theedoek of knip een vierkant uit een laken.

Wil je de werking nog verbeteren? Dan kun je bijvoorbeeld een of meer lagen keukenpapier of een stuk stofzuigerzak tussen de 2 lagen van het t-shirt stoppen.

Ontwikkeld door drie modemakers met Industrial Design achtergrond. Een prettig zittend mondmasker, dat bovendien mooi en trendy is. Het patroon is gratis te downloaden. Met hun zelfmaakpakket beschik je ook over hoge kwaliteit materialen (een waterafstotende buitenlaag en een drielaags wegwerpfilter). De Volkskrant is zeer lovend over de pasvorm.

Zonder naaien: mondmasker van keukenpapier, elastiek en ijzerdraad

Een simpel ‘chirurgisch’ mondmasker van meerdere lagen keukenpapier, met een ijzerdraadje als neusbeugel en een postelastiek er aan vastgeniet. Dit ontwerp is ontwikkeld door Educared in samenwerking met Buurtzorg. Wij hebben hem niet geprobeerd, maar Jos de Blok vindt hem comfortabel zitten.

Artsen in Hong Kong knutselen met tissues, keukenpapier en een insteekmap

Artsen in Hong Kong geven andere eenvoudige DIY gezichtsbescherming. Je maakt het van keukenpapier en elastiekjes. Met een doorzichtige plastic insteekmap maak je ook nog een halfgelaatsmasker. In een Duits ziekenhuis gebruiken ze lamineerfolie, na verhitten wordt dat heel stevig. 

Gebruik een mondkaphouder om elke gewenste filterstof op zijn plek te houden

De frames worden gesneden met een lasercutter, het ontwerp is gratis beschikbaar via coronacover.com. Je kunt ze ook kant-en-klaar bestellen. Ze houden het filtermateriaal dat jij wilt gebruiken tegen je gezicht aan. Denk bijvoorbeeld aan laagjes stof, keukenpapier, tissue of stofzuigerzak. 

Makkelijk maar niet bepaald effectief: knip een mondkapje van een oude sok

Leuk filmpje en lekker snel en makkelijk te maken, dus hij staat in alle kranten. Toch zouden wij hem zelf in deze vorm niet gebruiken. Of hoogstens om een ander masker op te leuken. 

Het is een enkele laag katoen, zonder verder filtermateriaal. Dus: gebruik er dan in elk geval twee over elkaar, en stop er een stuk keukenpapier tussen. 

Snel en goedkoop, maar weinig draagcomfort: oud t-shirt en een schaar

Een simpel DIY mondkapje vanuit Tsjechië. De pasvorm is niet zo fijn: je trekt de stof strak om je gezicht om het goed te laten aansluiten, maar daardoor houd je nauwelijks ademruimte. Om de werking te verbeteren, kun je bijvoorbeeld een of meer lagen keukenpapier of een stuk stofzuigerzak tussen de 2 lagen van het t-shirt stoppen.

Rekbaar masker van ademend neopreen

Tekenen, knippen en de naad dichtstikken. Google voor het materiaal op ‘breathable neoprene’ voordat je je duikpak in stukken knipt.

Of stop een glazen deksel in je hoodie... ;-D

En dan nog, in de categorie ‘creatieve oplossingen’ en ‘ludieke varianten’… Maar als je erover nadenkt, is-ie zo gek nog niet!

Nuttige tips? Deel ze op sociale media!

Schuiven naar boven